Dưới đây là 15 lối suy nghĩ lệch lạc được giải thích trong cuốn sách "Thoughts and Feelings: Taking Control of Your Moods and Your Life" (tạm dịch: Suy nghĩ và cảm xúc: Làm chủ tâm trạng và cuộc sống của bạn) do các tác giả Matthew McKay (PhD), Martha Davis (PhD), và Patrick Fanning TPO - Thật đáng tiếc chỉ vì suy nghĩ lệch lạc, hành động lệch lạc mà cháu đã tự đẩy tương lai của mình xuống dốc. Nhưng thôi sai cũng đã sai rồi và cái giá cháu phải trả cho lỗi lầm của mình cũng quá đắt rồi, nên bác không muốn làm cháu thêm đau lòng nữa. 3 Suy nghĩ về vấn đề sử dụng điện thoại thông minh của học sinh hiện nay; dẫn tới những nhận thức lệch lạc và sai trái, gây ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển bình thường của tâm lý tuổi vị thành niên. Liên tiếp những phát ngôn thiếu suy nghĩ của các sao Việt khiến dư luận khó lòng mặc kệ. Cộng đồng mạng bức xúc, thất vọng vì tư tưởng lệch lạc mà nhóm người nổi tiếng này chia sẻ. Trước hết, chúng ta cần nhắc lại rằng: Lệch lạc là sai lệch, không đúng, không ngay ngắn. Những quan điểm, tư tưởng, suy nghĩ lệch lạc đương nhiên là những quan điểm không đúng, sai lệch; có nghĩa là trái ngược với sự đúng đắn, sự thật, lẽ phải và chân lý. Phiến diện là lối nghĩ thiếu toàn vẹn, chỉ nhìn 1 phía. Chính vì thế, nếu tiếp tục duy trì cách nhìn nhận, suy nghĩ và bàn luận như vậy, chắc hẳn sẽ gây ra không ít tác động tiêu cực. Phiến diện khiến chúng ta nghĩ sai lệch về vấn đề. Trước tiên, phiến diện khiến chúng ta chỉ đơn thuần nhìn vào 1 mặt xấu hoặc mặt tốt. Có nhiều thể loại rối loạn tâm thần liên quan đến giới tính như loạn dục chuyển giới, loạn dục cải trang, loạn dục phô bày…. Trong đó, loạn dục chuyển giới là người bệnh mong muốn được công nhận thành giới tính ngược lại với giới tính đang có. Còn loạn dục Nghĩa của từ sai lệch trong Tiếng Đức - @sai lệch- [Aberrant] Irrtum- [erroneous] fehlerhaft, fehlerhafte, irrtümlich, irrtümliche Vay Nhanh Fast Money. Bệnh tâm thần là bệnh phổ biến. Khoảng 1 trong 5 người trưởng thành bị tâm thầm trong bất kỳ năm nào đó trong cuộc đời. Bệnh tâm thần có thể bắt đầu ở mọi lứa tuổi, từ thời thời ấu cho đến những năm trưởng thành và những năm về sau. Bệnh có thể ảnh hưởng tạm thời hoặc lâu dài. Do đó, phát hiện sớm và điều trị sẽ giúp cho người bệnh cải thiện tình trạng bệnh và nâng cao chất lượng cuộc sống. Bệnh tâm thần hay còn được gọi là rối loạn sức khỏe tâm thần, sẽ đề cập đến một loạt các tình trạng sức khỏe tâm thần như rối loạn ảnh hưởng đến tâm trạng, suy nghĩ và hành vi của một người. Ví dụ về bệnh tâm thần bao gồm trầm cảm, rối loạn lo âu, tâm thần phân liệt, rối loạn ăn uống và hành vi gây tâm thần có thể khiến người bệnh cảm thấy đau khổ hoặc có thể gây ra các vấn đề trong cuộc sống hàng ngày như ở nơi làm việc hoặc trong các mối quan hệ. Hầu hết các trường hợp với các triệu chứng của bệnh có thể được kiểm soát bằng sự kết hợp giữa thuốc và liệu pháp nói chuyện tâm lý trị liệu.Bệnh tâm thần được cho là gây ra bởi một loạt các yếu tố di truyền và môi trườngBệnh tâm thần phổ biến hơn ở những người có cùng huyết thống cũng bị bệnh tâm thần. Một số gen nhất định có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tâm thần và đôi khi tình trạng cuộc sống cũng có thể là yếu tố kích hoạt nó. Bệnh tâm thần có tính di truyền Trong quá trình mang thai luôn tiếp xúc với các tác nhân gây stress từ môi trường, tình trạng viêm, độc tố, rượu hoặc ma túy cũng có thể liên quan đến bệnh tâm dẫn truyền thần kinh là hóa chất não xuất hiện tự nhiên mang tín hiệu từ não đến các bộ phận khác của cơ thể. Khi các mạng lưới thần kinh liên quan đến các hóa chất này bị suy yếu, chức năng của các thụ thể thần kinh và hệ thống thần kinh thay đổi, dẫn đến trầm cảm và các rối loạn cảm xúc khác. 2. Các loại bệnh tâm thần thường gặp Rối loạn lo âu Những người bị rối loạn lo âu thường phản ứng với một số đối tượng hoặc tình huống bằng cách sợ hãi, cũng như với các dấu hiệu thể chất của sự lo lắng, hoảng loạn chẳng hạn như nhịp tim nhanh và đổ mồ loạn lo âu được chẩn đoán nếu phản ứng của người đó không phù hợp với tình huống thực tại, hoặc nếu người đó không thể kiểm soát được phản ứng của bản thân cũng như sự lo lắng quá mức khiến cản trở các hoạt động bình loạn lo âu bao gồm rối loạn lo âu tổng quát, rối loạn lo âu hoảng sợ, rối loạn lo âu xã hội và ám ảnh cụ thể. Hoảng loạn là triệu chứng thường gặp ở bệnh nhân rối loạn lo âu Rối loạn tâm trạng Rối loạn tâm trạng còn được gọi là rối loạn cảm xúc, liên quan đến cảm giác buồn bã kéo dài hoặc những giai đoạn cảm thấy hạnh phúc quá mức hoặc dao động từ hạnh phúc tột độ đến buồn bã cùng cực. Các rối loạn tâm trạng phổ biến nhất là trầm cảm, rối loạn lưỡng cực và rối loạn cyclothymic. Rối loạn tâm thần Rối loạn tâm thần thường liên quan đến nhận thức và suy nghĩ lệch lạc. Hai trong số các triệu chứng của rối loạn tâm thần là ảo giác và ảo tưởng. Ảo giác là trải nghiệm về hình ảnh hoặc âm thanh không có thật, chẳng hạn như giọng nói. Còn ảo tưởng đó là niềm tin cố định sai lầm mà người bệnh chấp nhận là đúng, mặc dù có bằng chứng cho sự trái ngược này. Ví dụ về rối loạn tâm thần là tâm thần phân liệt. Rối loạn tâm thần gây cho người bệnh tình trạng ảo giác Rối loạn ăn uống Rối loạn do ăn uống liên quan đến cảm xúc, thái độ và hành vi cực đoan đến các vấn đề về cân nặng và thực phẩm. Chứng chán ăn, chứng ăn vô độ là những rối loạn ăn uống phổ biến nhất. Rối loạn kiểm soát bốc đồng và nghiện Những người bị rối loạn kiểm soát bốc đồng không thể chống lại được và thường thực hiện các hành vi có hại cho bản thân hoặc người khác. Chứng cuồng phong hỏa, thói ăn cắp vặt, và đánh bài bạc là những ví dụ về chứng rối loạn kiểm soát sự bốc và ma tuý là nguy cơ phổ biến của nghiện. Thông thường, những người mắc chứng rối loạn này trở nên gắn bó với các đối tượng nghiện ngập đến mức họ có thể bỏ qua trách nhiệm và các mối quan hệ khác. Rối loạn nhân cách Những người rối loạn nhân cách có đặc điểm tính cách cực đoan và không linh hoạt, thường gây khó chịu cho chính bản thân hoặc gây ra các vấn đề trong công việc cũng như những mối quan hệ xã ra, lối suy nghĩ và hành vi của người mắc bệnh này thường có hành vi khác biệt so với kỳ vọng của xã hội và cứng nhắc khi tham gia vào các hoạt động bình thường. Ví dụ như rối loạn nhân cách chống đối xã hội, rối loạn nhân cách ám ảnh cưỡng chế, rối loạn nhân cách hoang tưởng. Biểu hiện tính cách cực đoan là dấu hiệu của bệnh rối loạn nhân cách Rối loạn ám ảnh cưỡng chế OCD Những người mắc bệnh rối loạn ám ảnh cưỡng chế thường bị quấy rối bởi suy nghĩ hoặc nỗi sợ hãi liên tục tạo thành thói quen nhất định. Ví dụ, một người có nỗi sợ hãi vô lý đối với vi trùng nên họ liên tục rửa tay. Rối loạn căng thẳng sau chấn thương PTSD Đây là một tình trạng có thể phát triển sau một sự kiện chấn thương chẳng hạn như cái chết bất ngờ của người thân, thảm họa tự nhiên hay sự tấn công về thể xác. Những người bị rối loạn căng thẳng sau chấn thương thường có những suy nghĩ và ký ức lâu dài đáng sợ về những điều này đồng thời có xu hướng bị tê liệt về cảm xúc. Các hội chứng phản ứng căng thẳng rối loạn điều chỉnh Các hội chứng phản ứng căng thẳng xảy ra khi một người phát triển các triệu chứng cảm xúc hoặc hành vi để đáp ứng với một sự kiện hoặc tình huống căng yếu tố gây căng thẳng có thể bao gồm các thảm họa tự nhiên như một trận động đất hoặc lốc xoáy, các sự kiện hoặc khủng hoảng như tai nạn xe, chẩn đoán bệnh nặng, người thân mất,...Các hội chứng phản ứng căng thẳng thường bắt đầu trong vòng ba tháng kể từ khi sự kiện hoặc tình huống xảy ra và kết thúc trong vòng sáu tháng sau khi các tác nhân gây căng thẳng dùng lại hoặc đã bị loại bỏ. Tai nạn xe là một yếu tố gây căng thẳng Rối loạn phân ly Rối loạn phân ly trước đây còn được gọi là rối loạn đa nhân cách. Những người mắc rối loạn phân ly sẽ bị rối loạn nghiêm trọng hoặc thay đổi về trí nhớ, ý thức, nhận thức chung về bản thân và môi trường xung rối loạn này thương liên quan đến căng thẳng quá mức, có thể là kết quả của sự kiện chấn thương, tai nạn hay thảm họa. Rối loạn giả tạo Rối loạn giả tạo là tình trạng rối loạn mà một người cố ý tạo ra hoặc phàn về các triệu chứng về thể chất hoặc cảm xúc để người đó được đóng vai là người bệnh hoặc người cần được giúp đỡ. Rối loạn tình dục và giới tính Chúng bao gồm các rối loạn ảnh hưởng đến ham muốn tình dục, hiệu suất và hành vi. Rối loạn chức năng tình dục, rối loạn nhận dạng giới tính là những ví dụ về tình trạng bệnh này. Rối loạn triệu chứng Somatic Một người bị rối loạn triệu chứng Somatic trước đây được gọi là rối loạn tâm lý, sẽ trải qua các triệu chứng thực thể của bệnh hoặc sẽ bị đau ở mức đau quá mức. Rối loạn triệu chứng Somatic Rối loạn Tic Những người bị rối loạn Tic tạo ra âm thanh hoặc hiển thị qua các chuyển động cơ thể không có mục đích và thường được lặp đi lặp lại nhanh chóng, đột ngột và không thể kiểm soát. Hội chứng Tourette là một ví dụ về rối loạn ra, một số vấn đề liên quan đến rối loạn giấc ngủ, sa sút trí tuệ hay cả bệnh Alzheimer đôi khi cũng được phân loại là bệnh tâm thần vì nó có liên quan đến lại, không có cách nào chắc chắn để ngăn ngừa bệnh tâm thần. Tuy nhiên, nếu bạn bị tâm thần thì nên thực hiện các bước kiểm soát căng thẳng, để tăng khả năng phục hồi và kiểm soát các triệu chứng của bệnh. Ngoài ra, bạn nên duy trì cuộc sống với thói quen lành mạnh như ngủ đủ giấc, ăn uống lành mạnh, hoạt động thể chất thường xuyên...Nguồn tham khảo Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng. XEM THÊM Ác mộng ở người lớn khi đang ngủ Sang chấn tâm lý Sang chấn tâm lý đối với sự phát triển của trẻ em Bạn có biết suy nghĩ cũng ảnh hưởng tới sức khỏe tinh thần và thể chất của bạn? Suy nghĩ theo hướng tích cực và lạc quan sẽ mang đến cho bạn một nội tâm an hòa và cơ thể tràn trề sức sống. Nhưng suy nghĩ lệch lạc lại khiến bạn có cái nhìn tiêu cực về bản thân và những người xung quanh. 15 kiểu suy nghĩ lệch lạc mà ai cũng có ít nhiều Vậy, làm sao để nhận biết những suy nghĩ lệch lạc ấy? Dưới đây là 15 lối suy nghĩ lệch lạc được giải thích trong cuốn sách “Thoughts and Feelings Taking Control of Your Moods and Your Life” tạm dịch Suy nghĩ và cảm xúc Làm chủ tâm trạng và cuộc sống của bạn do các tác giả Matthew McKay PhD, Martha Davis PhD, và Patrick Fanning nghiên cứu và trình bày. Sàng lọc Bạn tập trung vào các chi tiết tiêu cực và phóng đại chúng lên, cùng lúc đó bỏ ra ngoài mọi khía cạnh tích cực của sự việc. Một chi tiết đơn lẻ có thể được chọn ra, và rồi toàn bộ sự việc sẽ mang màu sắc của chi tiết đó. Khi bạn tách riêng những điều tiêu cực khỏi bối cảnh, bạn sẽ khiến chúng lớn hơn và tồi tệ hơn so với thực tế. Suy nghĩ phân cực Mọi thứ đều đen hay trắng, tốt hay xấu; bạn phải là người hoàn hảo, nếu không thì là thất bại… không có vị trí ở giữa, không có sự trung nghi phan cuc Khái quát hóa Bạn đi đến kết luận chung dựa trên một sự kiện đơn lẻ hoặc một ít chứng cứ. Nếu điều gì xấu xảy ra một lần, bạn sẽ cho rằng nó lại tiếp tục nhiều lần xảy ra. “Luôn luôn” và “không bao giờ” là những dấu hiệu cho thấy bạn đang suy nghĩ theo lối này. Kiểu suy nghĩ vội vàng có thể đưa đến một cuộc sống bị hạn chế, bởi bạn tránh các thất bại trong tương lai chỉ dựa trên một sự việc, sự kiện đơn lẻ. Đọc trước suy nghĩ Không cần mọi người lên tiếng, bạn đã biết họ đang có cảm giác gì và lý do tại sao họ lại hành động theo cách đó. Đặc biệt, bạn có khả năng tiên đoán mọi người có cảm nhận như thế nào về bạn. Việc đọc trước suy nghĩ phụ thuộc vào một quá trình gọi là “phép chiếu”. Bạn tưởng tượng rằng mọi người cũng cảm nhận và phản ứng với mọi thứ giống như bạn. Vì vậy, bạn không quan sát hay lắng nghe đủ cẩn thận và không nhận ra rằng họ thực sự có khác biệt. Những người đọc trước suy nghĩ sẽ đi đến các kết luận chủ quan, nhưng lại không kiểm tra xem liệu điều đó có đúng với những người khác hay không. Luôn suy nghĩ hiểm họa có thể xảy ra bất cứ lúc nào Biến mọi thứ thành hiểm họa Bạn kì vọng thảm họa sẽ xảy ra. Bạn chú ý hoặc nghe về một vấn đề và rồi bắt đầu nghĩ “điều gì sẽ xảy ra nếu…” Điều gì sẽ xảy ra nếu bi kịch ập đến? Điều gì sẽ xảy ra nếu chuyện tồi tệ đến với tôi?… Riêng tư hóa Nghĩ rằng những điều mọi người làm hoặc nói đều là một loại phản ứng nào đó đối với bạn. Bạn cũng so sánh bản thân mình với những người khác và cố xác định xem ai thông minh hơn, ai ưa nhìn hơn, Nhầm lẫn về khả năng kiểm soát Nếu bạn cảm thấy mình bị kiểm soát quá nhiều bởi các yếu tố bên ngoài, bạn sẽ nhìn nhận bản thân là bất lực, nạn nhân của số phận. Ngược lại, nếu bạn đặt cho mình quá nhiều sự kiểm soát, bạn có xu hướng trách nhiệm cho nỗi đau và hạnh phúc của mọi người xung quanh. Nhầm lẫn về sự công bằng Bạn cảm thấy bực bội vì cho rằng mình biết thế nào là công bằng, nhưng những người khác lại không đồng ý với bạn, hay không hành xử giống như quan điểm “công bằng” của bạn. Đổ lỗi Bạn cho rằng người khác phải chịu trách nhiệm cho những đau khổ của bạn, hoặc ngược lại, đổ lỗi cho bản thân về mọi vấn đề. Thông thường, đổ lỗi là hành động khiến người khác phải chịu trách nhiệm cho những lựa chọn và quyết định của cá nhân bạn. Trong các hệ thống đổ lỗi, bạn từ chối quyền và trách nhiệm của mình để nhấn mạnh nhu cầu của bản thân, từ chối, hoặc bỏ đi nơi khác để tìm những gì bạn muốn. Quá quy tắc Bạn có cả một danh sách các quy tắc cứng nhắc quy định bạn và những người khác nên hành xử ra sao. Những ai phá vỡ quy tắc này sẽ khiến bạn tức giận, và bạn cảm thấy tội lỗi nếu chính mình vi phạm nguyên tắc đó. Một khuôn mẫu khó mà áp dụng cho tất cả mọi người Tư duy dựa trên cảm xúc Bạn tin rằng những gì bạn cảm nhận là hoàn toàn đúng. Nếu bạn cảm thấy ngớ ngẩn và nhàm chán, vậy nghĩa là bạn thật sự ngớ ngẩn và nhàm chán. Nếu bạn cảm thấy tội lỗi, vậy chắc chắn bạn đã làm điều gì đó sai trái. Vấn đề của “tư duy theo cảm xúc” là xúc cảm của bạn có tương tác và tương quan với quá trình tư duy. Vì vậy, nếu bạn có những niềm tin và suy nghĩ lệch lạc thì xúc cảm của bạn sẽ phản ánh những điều lệch lạc đó. Ảo tưởng thay đổi người khác Bạn mong đợi người khác sẽ thay đổi để phù hợp với bạn, chỉ cần bạn đủ gây áp lực hoặc chiều chuộng họ. Bạn cần phải thay đổi mọi người bởi hy vọng được hạnh phúc của bạn dường như hoàn toàn phụ thuộc vào họ. Nhưng sự thật là, người duy nhất bạn có thể kiểm soát hoặc có hy vọng thay đổi là chính bản thân bạn. Nhận định ẩn bên dưới lối nghĩ này là bạn cho rằng hạnh phúc của bạn phụ thuộc vào hành động của người khác. Nhưng thực tế là hạnh phúc của bạn phụ thuộc vào hàng nghìn quyết định lớn nhỏ mà bạn đưa ra trong cuộc sống. Dán nhãn toàn thể Bạn khái quát một hoặc hai phẩm chất ở bản thân hoặc người khác thành một nhận định tiêu cực cho toàn thể. Dán nhãn toàn thể sẽ bỏ qua tất cả bằng chứng trái chiều, tạo nên một cái nhìn rập khuôn và một chiều về thế giới. Dãn nhãn cho bản thân có thể gây tác động tiêu cực đến sự tự tin của bạn; trong khi dán nhãn lên những người khác có thể dẫn tới nhận định bộp chộp, các vấn đề về mối quan hệ, và thành kiến. “Tôi luôn đúng” Bạn liên tục xem xét để chứng tỏ rằng ý kiến và hành động của bản thân là chính xác. Sai trái là điều không thể chấp nhận được và bạn sẽ làm mọi cách để chứng minh sự đúng đắn của mình. Ảo tưởng về phần thưởng Bạn mong đợi tất cả mọi hi sinh và từ bỏ lợi ích của mình sẽ được đền đáp, như thể có ai đó đang ghi sổ cho bạn. Bạn sẽ cảm thấy cay đắng khi phần thưởng không đến như kì vọng. Vấn đề chính là, mặc dù bạn luôn làm “điều tốt”, nhưng bạn lại không thực sự đặt tâm vào đó, bạn chỉ đang làm tổn hại bản thân cả về thể chất lẫn tinh thần. Nguồn và Ảnh DKN Editor Quỳnh/ Beta Phi Phi Ly của anh? Tất nhiên là không! Ôn Thư Du xua tay tứ tung, vội vàng nuốt rượu trong miệng muốn giải thích, kết quả là vị cay kích thích của rượu nổ tung nơi đầu lưỡi, thiêu đốt một đường dọc theo khoang miệng từ cổ họng chạy thẳng đến dạ dày. Cô không thể kiềm chế bụm mặt ho khan vài cái, khi mặt đỏ lên, đáy mắt cũng ngập nước. Cay quá! “To gan như vậy?” Cô nghe được anh bật cười trêu chọc “Lén uống rượu không nói, đã vậy còn uống ực như uống nước lã”. Độ rượu cao kết hợp với sự bức bối, cả người Ôn Thư Du trong ngoài đều nóng rực. Vậy mà anh lại quay về đúng lúc này, tóm sống được cô! Mặc dù cô chỉ nếm một chút, nhưng tác dụng mạnh mẽ mãi vẫn chưa chậm lại. Cô lặng lẽ hít thở sâu để giảm bớt tác động của rượu, đồng thời nhanh chóng đặt ly xuống bàn như vừa trộm làm điều gì đó khuất tất. “Cái ly chưa bị dùng qua mà”. Giọng nói của cô vẫn vương chút khàn và run rẩy do tác dụng chậm của rượu “Là em mới lấy!”. Nói xong, cô lại nhanh chóng xoay người cầm lấy bình rượu, lộ ra cái ly phía sau “Thật đấy! Của anh ở đây này”. Ánh mắt cô gái nhỏ to tròn tha thiết, vội vàng muốn chứng minh sự trong sạch của mình. Lương Yến Tân liếc về phía bàn thấp, bình rượu dịch sang một bên, lộ ra chiếc ly anh vừa dùng, bên trong vẫn còn chút rượu Whiskey. “Dùng rồi cũng không sao”. Ôn Thư Du ngập ngừng, vẻ mặt cứng đờ, ngơ ngác nhìn vào khuôn mặt người kia. … Hả? Anh nói “Dùng rồi cũng không sao?”. Tức là dùng ly anh đã uống sao? Nhận ra người đàn ông vừa nói cái gì, gương mặt cô vừa mới khôi phục như bình thường lại đỏ bừng trong nháy mắt. Không biết có phải do tác dụng của rượu hay không, chẳng mấy chốc cả người cô nóng rực lại choáng váng, tay chân bắt đầu mềm nhũn vô lực. Người đàn ông vốn đang dựa vào khung cửa nhìn cô, thấy vậy thoáng nhướng mày. Anh quan sát cô một lát, bỗng nhiên giơ tay lên đỡ trán, cười khẽ một tiếng, vẻ mặt mang theo sắc thái xấu xa vô lại “Ý anh là anh lấy thêm một cái nữa không phải là được rồi sao. Em đang nghĩ gì vậy? Cô bé”. Giọng điệu thản nhiên nhưng lại giống như thứ gì đó nổ tung bên tai, sau gáy Ôn Thư Du tê dại, nhất thời ngượng ngùng không biết ứng phó thế nào với người đàn ông này. “Em không phải…”. Cô thốt lên phản bác, giọng nói và sức lực ngày càng yếu. Mất mặt quá… Cô lại suy nghĩ lệch lạc sang hướng khác, còn tưởng rằng ý của anh là vậy nữa chứ. Bỗng nhiên, hành lang ngoài cửa truyền đến tiếng bước chân. Ôn Thư Du ngẩn người, đoán được có lẽ là Ôn Lãng Dật quay lại nên vội vàng đặt ly thủy tinh trở về vị trí, do dự một lát thì vội vàng nhìn người đứng phía cửa năn nỉ “Có thể đừng nói cho anh em biết được không?”. Anh không tỏ rõ ý kiến, nhấc chân đi thẳng tới bên cạnh cô rồi dừng lại, sau đó hơi cúi xuống. Hơi thở của cô ngưng trệ trong tích tắc, cơ thể lập tức cứng đờ. Người đàn ông rũ mắt xuống, đưa tay cầm lấy ly thủy tinh cô đã dùng rồi trở về vị trí. Cổ tay lắc ly rượu, đổ phần rượu còn sót lại vào ly rượu anh đang dùng, cuối cùng mới đặt ly lại vào chỗ cũ. “Cộp” một tiếng, âm thanh thủy tinh va chạm với gỗ đặc vang lên. Anh nghiêng đầu nâng mắt lên liếc về phía cô, đáy mắt hiện lên ý cười vụn vặt “Trẻ con đừng lén lút làm chuyện xấu”. Mùi rượu khiến người ta say mê trên người anh quanh quẩn bên chóp mũi, có thể thấy được vừa rồi chắc chắn anh đã uống không ít. Nói xong, anh đút tay vào túi quần, xoay người lười biếng dựa vào ghế sô pha. “Miên Miên?” Tiếng bước chân đến gần cửa. Ôn Thư Du nhanh chóng xoay người lại, Ôn Lãng Dật đẩy cửa tiến vào, lắc lắc cuốn album trong tay “Bữa trưa đã chuẩn bị xong rồi, xuống ăn cơm đi”. … Mọi người sôi nổi ngồi quây quần quanh bàn ăn. Ôn Dược liếc mắt nhìn đứa con trai thứ hai, theo thói quen muốn dạy bảo vài câu “Ôn Trị Nhĩ, con nhìn con kìa, lúc bằng tuổi con bây giờ thì anh trai con đã xử lý việc kinh doanh rồi, còn con thì sao? Vừa rồi bọn họ nói chuyện công việc trong thư phòng, kết quả con lại chỉ biết đến chiếc xe kia”. “Anh ấy là anh ấy, con là con, hơn nữa ai chả có sở thích; nói đến xe, anh Yến Tân chơi còn nhiều hơn con”. Nói đến chủ đề hứng thú, Ôn Trị Nhị lập tức quay ngoắt sang nói “Anh Yến Tân, chiếc xe mới mua của em mang đi nâng cấp rồi, nhưng mà vẫn thấy thiếu gì đó, anh cho em vài ý kiến đi?”. Trong mắt Ôn Dược, những lời này của Ôn Trị Nhĩ giống như đang cãi lại, nhưng vì hỏi đến Lương Yến Tân nên ông cũng không tiện nói gì nữa. “Xe gì?” Lương Yến Tân ngước mắt lên. Ôn Trị Nhĩ hào hứng mô tả chiếc xe. Ôn Thư Du im lặng ngồi một chỗ, rũ mắt lắng nghe giọng nói và ngữ điệu nhàn nhạt của người đàn ông ngồi chếch phía đối diện. Cô không nghe rõ những lời anh nói nhưng điều đó không mấy cản trở cô, chỉ nghe thôi đã cảm thấy rất thỏa mãn. “Chỗ của tôi có một chiếc sửa xong rồi, cho cậu lái nhé?”. “Thật sao?”. Ôn Trị Nhĩ háo hức kích động, nhất thời cảm thấy mỹ mãn “Anh Yến Tân, cảm ơn nhé”. “Yêu xe…”. Lương Yến Tân kéo giãn khóe môi “… thì nhớ nâng niu nó đấy”. “Yên tâm đi!”. Xuất phát từ thói quen, sau khi bắt đầu bữa trưa, mọi người chỉ thỉnh thoảng nói chuyện vài câu; nhưng mặc dù như vậy thì Ôn Thư Du cũng có thể căn cứ vào những cuộc đối thoại nhỏ nhặt này để biết không ít chuyện về anh. Ví dụ như nhà họ Lương có rất nhiều sản nghiệp, bao gồm nhiều lĩnh vực liên quan đến nhau; nhưng dường như anh lại không hứng thú lắm, chỉ quan tâm đối với hạng mục kinh doanh mà anh thấy thích. Hay ví dụ như chuyện bố mẹ anh định cư trong cùng một tỉnh với anh, thỉnh thoảng mới gặp anh một lần. Và cả chuyện hiện giờ bên cạnh anh vẫn không có người phụ nữ nào. Cô cũng không nghĩ sâu xa rốt cuộc vì sao mình lại quan tâm đến chuyện này, đáy lòng mơ hồ nảy sinh sự phấn khích tinh tế khó thấy được. Để tránh bị người nhà phát hiện ra điều gì bất thường, cô vội vàng cầm thìa đưa đến bên môi che giấu biểu cảm của mình. Bữa ăn gần kết thúc, mọi người mới nói chuyện nhiều hơn. Lúc này, đề tài của cuộc nói chuyện chuyển đến Ôn Thư Du, người vẫn luôn vùi đầu im lặng ăn cơm. “Miên Miên, sao hôm nay con không nói câu nào thế?”. Ôn Dược chỉ sợ mọi người mải mê trò chuyện mà bỏ quên mất con gái nhỏ. Ôn Thư Du ngẩng đầu lên, chớp mắt như không “Con, con không có gì muốn nói”. “Hôm nay Miên Miên ngoan đến nỗi con cũng không quen lắm”. Ôn Trị Nhĩ cười trêu chọc “Bình thường em cứ phải bắt chước bố đâm chọc anh mấy câu, hôm nay lòng tốt trỗi dậy muốn tha cho anh hả?”. Ôn Thư Du tức giận, không rõ tại sao lần nào anh hai cũng phải bóc mẽ cô trước mặt người kia. Đúng lúc cô muốn mở miệng cãi lại, Ôn Lãng Dật phía đối diện cũng nở nụ cười “Đó là Miên Miên có lòng, không làm em xấu hổ trước mặt Yến Tân”. “Không đúng, em lại cảm thấy Miên Miên sợ anh Yến Tân. Anh nhìn đi, mỗi lần anh Yến Tân có mặt là em ấy đều căng thẳng đờ đẫn, khép nép e thẹn, đặc biệt ngoan ngoãn, đặc biệt nghe lời”. “Em căng thẳng lúc nào!”. “Được được được, là anh nói bậy”. Ôn Lãng Dật bưng cốc lên uống một ngụm nước, mỉm cười tỏ vẻ đồng ý và hài lòng với lời nói của Ôn Trị Nhĩ “Yến Tân, có lẽ là trông anh quá hung dữ nên không được các em gái nhỏ yêu thích”. Không được em gái nhỏ yêu thích. Nghe thấy lời này, Ôn Thư Du chột dạ nhìn về phía người kia. Anh rũ mắt mỉm cười, nhướng mày hờ hững không để ý đến lời trêu chọc của mọi người. Nhìn từ góc độ này, đường nét khuôn mặt của người đàn ông rất sắc nét, nhất là khóe mắt sâu thẳm kết hợp với sống mũi cao thẳng nối liền thành đường cong tinh xảo, hàng mi dài rậm, gương mặt đặc biệt anh tuấn. Có vẻ nhận thấy ánh mắt của cô, anh bỗng dưng ngước mắt lên. Ôn Thư Du nhất thời hoảng hốt buột miệng nói “Không… không có hung dữ”. Người đàn ông nhìn chằm chằm vào cô rồi mỉm cười nhẹ nhàng. Trái tim Ôn Thư Du đập như trống trận, nín thở nắm chặt tay nở một nụ cười nhạt với anh. Cô không muốn để mọi người thấy rõ mình căng thẳng đến vậy. Cũng may mọi người không tiếp tục đề tài này nữa, nhanh chóng chuyển sang chủ đề khác. “Yến Tân, “Vô Giới” dưới danh nghĩa của cháu có phải đã hoàn thành rồi không?”. Ôn Dược hỏi “Nghe nói gần đây cháu dành phần lớn thời gian ở Vân Thành”. Ôn Thư Du vểnh tai lên nghe. “Cơ bản đã hoàn thành”. Lương Yến Tân gật đầu “Đã cân nhắc đưa vào sử dụng, nhưng giai đoạn đầu chỉ mở cửa cho người quen biết”. Ôn Trị Nhĩ nổi hứng “Thật sao? Thế là bọn em có thể vào chơi trước vài ngày như anh nói đúng không”. “Chỉ mở cửa cho người quen biết à?”. Ôn Dược đăm chiêu, bỗng nhiên lại mỉm cười “Yến Tân, chú lại có một mối làm ăn… à không, xem như có một việc muốn cháu giúp một tay. Nhưng hôm nay là ngày mọi người tụ họp, trên bàn ăn không nói chuyện công việc, hôm khác chúng ta nói chuyện nhé?”. Ôn Thư Du nghe được, suy nghĩ thoáng chốc rơi vào mảnh lưới giăng mù mịt. Nhưng cô không phải đợi quá lâu, sau lần gặp mặt này, cô đã biết được chuyện nhắc trên bàn ăn khi đó là chuyện gì. “Anh, anh nói trại hè em mà báo danh thay đổi địa chỉ hả?”. “Không tính là thay đổi, địa chỉ ban đầu cũng chỉ do nhà trường đề xuất thôi”. Cô “Ồ” một tiếng rồi ngồi xuống ghế sofa, hai tay bê một cốc soda quả mọng ướp lạnh, thuận miệng hỏi “Thế đổi sang đâu ạ?”. “Vô Giới”. Ôn Thư Du vừa uống vừa gật đầu, nhưng rất nhanh đã sửng sốt, ngẩng đầu nhìn về phía Ôn Lãng Dật “Vô Giới?”. “Sao vậy?”. Đối phương mỉm cười “Bố cân nhắc đến an toàn, môi trường xung quanh và sự riêng tư của trại hè nên cố ý nói với Yến Tân, để anh ấy giúp một tay”. Trại hè sẽ được tổ chức ở đó sao? Nghĩ đến điều này, trái tim Ôn Thư Du ngây ngốc nhảy loạn, tựa như ly thủy tinh trong tay, vừa thả mấy quả mọng vào trong lại đột nhiên đổ thêm soda, bong bóng sôi trào, quả mọng thích thú va chạm vào nhau. > Tải về bản PDF Tải về bản PDF Có bao giờ bạn nhận thấy mình cứ mãi cân nhắc lợi hại của một tình huống lâu đến mức quên cả hành động không? Hoặc bạn không ngừng tự đối thoại với bản thân trong đầu như thể đang trò chuyện với một người khác? Nếu đó là trường hợp của bạn thì có thể bạn là người suy nghĩ quá nhiều! Mặc dù chúng ta ai cũng có lúc không thể thôi suy nghĩ về một việc nào đó, nhưng thói quen suy nghĩ quá nhiều có thể gây khó khăn cho việc giải quyết vấn đề, do đó bạn cần học các chiến thuật mới để có thể thoát khỏi những ý nghĩ luẩn quẩn và quay về với thực tại. 1 Làm một việc nào đó mà bạn thấy vui và say mê. Khi các ý nghĩ vượt khỏi tầm kiểm soát, đôi khi bạn chỉ cần làm việc khác một lúc. Bất cứ việc gì cũng có tác dụng, miễn là nó xua đi được bất cứ thứ gì đang quấy rầy bạn – có người thích tô màu hoặc chơi ghép hình, người khác thì thích đi tản bộ hoặc tập thể dục. Cứ chọn hoạt động nào giúp bạn dễ chịu là được. [1] Nếu bạn thích làm vườn, hãy ra ngoài và nhổ cỏ dại hoặc trồng lại một cây mọc quá chật chội trong chậu. Nếu thích vận động, bạn có thể chạy bộ, bơi vài vòng quanh bể bơi hoặc tập ném bóng rổ. Quảng cáo 1 Thử dành ra 10 phút mỗi ngày viết ra các ý nghĩ của bạn. Viết nhật ký là một cách rất hiệu nghiệm để trấn tĩnh các ý nghĩ miên man trong đầu. Khi viết trên giấy, bạn có thể sắp xếp các ý nghĩ để chúng không lộn xộn và choán hết tâm trí. Bằng cách viết ra những điều mình đang suy nghĩ, bạn cũng có thể đi đến gốc rễ của vấn đề - nhờ đó bạn có thể cảm thấy dễ tìm ra giải pháp hơn, thậm chí còn nhận ra rằng đã đến lúc bỏ qua cảm giác của mình.[2] Sau khi viết nhật ký được một thời gian, bạn hãy đọc lại những gì đã viết và tìm các quy luật trong lối suy nghĩ của bạn. Hãy tự hỏi nhữnng kiểu suy nghĩ nào ảnh hưởng đến cách bạn nhìn nhận bản thân, các mối quan hệ của bạn và thế giới xung quanh. Nếu bạn đang vật lộn với các ý nghĩ chỉ trích bản thân, hãy thử viết những câu có chủ ngữ là “bạn” thay vì “tôi”. Khi đọc những câu như “Bạn học thật là tệ” chẳng hạn, bạn sẽ thấy rằng tiếng nói nội tâm của mình có thể gây tổn thương đến thế nào. Hãy cố gắng nghĩ ra những câu ngược lại – chẳng hạn như “Bạn luôn luôn cố gắng hết sức.”[3] 1 Tự dặn mình không được lo lắng ngoài khoảng thời gian này. Hãy đặt ra “thời gian lo lắng” hàng ngày – 15-20 phút chẳng hạn – để suy nghĩ những gì có trong đầu bạn. Sau đó, trong suốt thời gian còn lại trong ngày, bạn có thể giữ một danh sách để ghi lại bất cứ thứ gì khiến bạn bắt đầu lo lắng. Hãy tự nhủ rằng bạn không được nghĩ về nó khi chưa đến thời gian đã định. Như vậy, bạn sẽ không phải suy nghĩ cả ngày dài về một vấn đề, đặc biệt nếu đó là việc mà bạn có thể giải quyết được trong khoảng thời gian đó.[4] Nhớ là đừng đặt thời gian lo lắng quá gần giờ ngủ; bằng không, có thể bạn không có đủ thời gian để giải toả cảm xúc trước khi cố gắng đi vào giấc ngủ. Quảng cáo 1 Việc nói ra những ý nghĩ trong đầu có thể giúp bạn xử lý vấn đề. Nếu bạn cảm thấy không thể dứt ra khỏi những suy nghĩ của mình, hãy thử tâm sự với một người mà bạn thực sự tin cậy, chẳng hạn như một người thân trong gia đình hoặc một người bạn. Hãy kể cho họ nghe vấn đề bạn đang đối phó và vì sao bạn cứ phải suy đi nghĩ lại về việc đó.[5] Khi nói xong, bạn hãy ngồi lại và đợi người kia nói lên ý kiến của họ – biết đâu họ có thể cho bạn lời khuyên hữu ích giúp bạn nhẹ nhõm hơn. 1 Tìm những giải pháp thay vì chỉ nghiền ngẫm về các trở ngại. Nếu bạn nhận thấy mình chỉ ngẫm nghĩ đến từng chi tiết nhỏ nhặt của một quyết định mà bạn đang đối mặt hoặc tưởng tượng ra những kịch bản xấu của một tình huống, hãy cố gắng điều chỉnh lại các suy nghĩ đó. Tập trung vào những gì mà bạn có thể chủ động xử lý – bạn giải quyết vấn đề như thế nào, hoặc bạn có thể học được điều gì hữu ích cho tương lai?[6] Sự thay đổi đơn giản này có thể giúp bạn cảm thấy mạnh mẽ hơn chứ không bị choáng ngợp. Điều này cũng có thể giúp tách biệt cảm giác của bạn về tình huống với những hành động bạn có thể làm để giải quyết tình huống đó.[7] Quảng cáo 1 Khi suy nghĩ quá nhiều, bạn thường bị mắc kẹt trong các chi tiết. Mặc dù bạn cũng có thể học được những điều mới khi lướt qua các chi tiết đó, nhưng tốt nhất là bạn nên bước lùi lại để nhìn bức tranh toàn cảnh. Ví dụ, nếu đang phải lòng ai đó, có thể bạn cứ suy nghĩ về từng lời nói hoặc nét mặt của họ sau khi gặp gỡ – nhưng nếu cứ nghiền ngẫm về những tiểu tiết thì bạn sẽ khó mà thấy được những gì thực sự đang diễn ra.[8] Người mà bạn thầm thương trộm nhớ thường đối xử với bạn như thế nào? Nói chung thì họ có vẻ thích bạn không? Hay là bạn chỉ hy vọng tìm được những dấu hiệu mơ hồ vì bạn có tình cảm với người ấy? Hãy thực tế và xem xét toàn diện mối quan hệ. Điều này sẽ giúp bạn ngừng suy nghĩ về từng manh mối nhỏ nhặt khi tương tác với họ. 1 Những vấn đề lớn dường như bớt đáng sợ khi bạn chia ra thành những bước nhỏ. Đôi khi bạn mãi suy nghĩ về một vấn đề dường như quá sức với mình và không biết phải làm gì với nó. Nếu bạn không vui với công việc của mình, có thể bạn chỉ toàn nghĩ về những khía cạnh mình ghét. Điều này sẽ không giúp ích gì cho bạn về lâu dài.[9] Thay vào đó, bạn hãy tìm ra bước đầu tiên mà bạn có thể thực hiện được – chẳng hạn như đăng ký một lớp học trực tuyến trong thời gian rảnh hoặc bắt đầu một việc làm thêm mà sau đó bạn có thể phát triển thành công việc toàn thời gian. Quảng cáo 1 Thực hành chánh niệm để phát triển thói quen này sống trong hiện tại. Khi suy nghĩ quá nhiều về một vấn đề nào đó, bạn thường ngẫm nghĩ về một việc gì đó trong quá khứ hoặc cố nghĩ ra mọi kết quả có thể xảy ra trong tương lai. Việc học cách đưa tâm trí trở lại những gì đang thực sự diễn ra xung quanh mình có thể giúp bạn suy nghĩ có chủ ý hơn.[10] Một bài tập hiệu quả để thực hành chánh niệm là sử dụng mọi giác quan để trải nghiệm những gì đang xảy ra trong hiện tại – cố gắng tìm ít nhất một thứ mà bạn có thể nhìn, nghe, ngửi, nếm và cảm nhận được bằng xúc giác xung quanh bạn.[11] 1 Việc nhận ra được một quy luật có thể giúp bạn phá vỡ nó. Lần sau, khi bạn nhận thấy mình bắt đầu nghĩ ngợi loanh quanh, hãy ngừng lại và rà soát những ý nghĩ của mình để tìm ra điều gì đã kích hoạt lối suy nghĩ đó. Qua một thời gian, có thể bạn sẽ phát hiện được những điểm tương đồng trong các tác nhân khiến bạn phải nghĩ ngợi. Khi đã xác định được nguyên nhân, bạn có thể nhận ra khi nào bạn dễ rơi vào lối suy nghĩ quá nhiều, và điều này sẽ giúp bạn ngăn chặn nó dễ dàng hơn.[12] Bạn có thể nhận thấy mình thường suy nghĩ quá mức mỗi khi lo lắng về một cuộc trò chuyện khó nói nào đó chẳng hạn. Trong trường hợp này, bạn có thể viết ra những gì muốn nói, sau đó đặt ra thời hạn sắp xếp cuộc trò chuyện. Quảng cáo 1 Bênh vực bản thân thay vì tự hạ thấp mình. Đôi khi, những suy nghĩ diễn ra trong đầu bạn là do bạn thất vọng về bản thân mình vì đã phạm sai lầm. Có thể những ý nghĩ của bạn là những lời cay nghiệt của ai đó chỉ trích bạn trong quá khứ. Thay vì tự trách móc mình vì các lỗi lầm đã qua, bạn hãy tạo thói quen thay thế những lời độc thoại tiêu cực bằng điều gì đó tích cực về bản thân.[13] Ví dụ, nếu bạn mắc một lỗi nào đó trong công việc, có thể bạn nghĩ rằng “Mình lúc nào cũng làm sai; thậm chí mình không xứng đáng với công việc này.” Hãy thay thế ý nghĩ đó bằng những lời như “Có thể mình không hoàn hảo, nhưng người ta nhận mình vào làm là vì họ nhìn thấy mình có tiềm năng. Mình đã tìm được chỗ đứng và có thể rút kinh nghiệm từ lỗi lầm này.” 1 Tự hỏi mình liệu có phải bạn đang dựa vào thói quen nghiền ngẫm để lấy cớ trì hoãn không. Có thể bạn luôn cân nhắc về mọi yếu tố cho một quyết định vì sợ mình sẽ thất bại. Cũng có thể bạn không muốn thử điều gì đó mới lạ vì bạn không muốn bị thất vọng. Tuy nhiên, không sẵn sàng bứt phá cũng đồng nghĩa là bạn từ chối trao cho mình cơ hội thành công.[14] Ví dụ, nếu bạn đang suy tính xem có nên đi dự tiệc không, hãy thử hỏi mình những câu như “Điều tồi tệ nhất có thể xảy ra là gì?” hoặc “Mình có gì để mất không?” và sau đó là “Nếu như mình có một khoảng thời gian tuyệt vời thì sao?” Kể cả khi mọi thứ không diễn ra như những gì bạn mong đợi, nhiều khả năng là bạn sẽ hối tiếc vì không dám mạo hiểm. Quảng cáo 1 Những kiểu suy nghĩ này ảnh hưởng đến cách nhìn nhận của bạn về tình huốnng. Các kiểu biến dạng nhận thức về cơ bản là một bộ lọc tiêu cực cho các suy nghĩ của bạn. May mắn thay, nếu bạn có thể học được cách nhận biết khi chúng xuất hiện thì bạn sẽ vượt qua dễ dàng hơn.[15] Một số kiểu biến dạng nhận thức phổ biến nhất bao gồm[16] Tư duy “tất cả hoặc không gì cả Tin rằng mọi thứ hoặc là hoàn toàn tốt, hoặc là hoàn toàn xấu. Khái quát hoá quá mức Nhìn một sự việc tiêu cực thành một quy luật lớn hơn thay vì chỉ xảy ra một lần. Bộ lọc tinh thần Chỉ nhìn vào các khía cạnh tiêu cực của tình huống mà bỏ qua các khía cạnh tích cực. Phóng đại hoặc thu nhỏ Cảm thấy những việc xấu thực sự to tát, trong khi những việc tốt không quan trọng bằng. Trầm trọng hoá Mặc nhiên cho rằng một tình huống sẽ đi đên kết cuộc tồi tệ. 1 Nói chuyện với chuyên gia sức khoẻ tâm thần về tình trạng suy nghĩ quá nhiều của bạn. Đôi khi những suy nghĩ của bạn dường như xuất phát từ các vấn đề thường nhật. Tuy nhiên, căn nguyên thực sự có thể là do các vấn đề như sang chấn tâm lý trong quá khứ hoặc nỗi sợ thất bại ăn sâu. Một chuyên gia trị liệu có thể giúp bạn xác định nguyên nhân cũng như học các phương pháp đối phó với những ý nghĩ và cả các cám xúc ẩn sau đó.[17] Nhớ rằng, việc tìm kiếm sự giúp đỡ khi bạn cần đến không có gì sai, đặc biệt nếu thói quen suy nghĩ quá nhiều đang cản trở bạn làm những việc mà bạn thực sự yêu thích! Quảng cáo Về bài wikiHow này Trang này đã được đọc lần. Bài viết này đã giúp ích cho bạn? Bạn có biết suy nghĩ cũng ảnh hưởng tới sức khỏe tinh thần và thể chất của bạn? Suy nghĩ theo hướng tích cực và lạc quan sẽ mang đến cho bạn một nội tâm an hòa và cơ thể tràn trề sức sống. Nhưng suy nghĩ lệch lạc lại khiến bạn có cái nhìn tiêu cực về bản thân và những người xung quanh. Vậy, làm sao để nhận biết những suy nghĩ lệch lạc ấy? Dưới đây là 15 lối suy nghĩ lệch lạc được giải thích trong cuốn sách “Thoughts and Feelings Taking Control of Your Moods and Your Life” tạm dịch Suy nghĩ và cảm xúc Làm chủ tâm trạng và cuộc sống của bạn do các tác giả Matthew McKay PhD, Martha Davis PhD, và Patrick Fanning nghiên cứu và trình bày. Sàng lọc Bạn tập trung vào các chi tiết tiêu cực và phóng đại chúng lên, cùng lúc đó bỏ ra ngoài mọi khía cạnh tích cực của sự việc. Một chi tiết đơn lẻ có thể được chọn ra, và rồi toàn bộ sự việc sẽ mang màu sắc của chi tiết đó. Khi bạn tách riêng những điều tiêu cực khỏi bối cảnh, bạn sẽ khiến chúng lớn hơn và tồi tệ hơn so với thực tế. Suy nghĩ phân cực Mọi thứ đều đen hay trắng, tốt hay xấu; bạn phải là người hoàn hảo, nếu không thì là thất bại… không có vị trí ở giữa, không có sự trung dung. Khái quát hóa Bạn đi đến kết luận chung dựa trên một sự kiện đơn lẻ hoặc một ít chứng cứ. Nếu điều gì xấu xảy ra một lần, bạn sẽ cho rằng nó lại tiếp tục nhiều lần xảy ra. “Luôn luôn” và “không bao giờ” là những dấu hiệu cho thấy bạn đang suy nghĩ theo lối này. Kiểu suy nghĩ vội vàng có thể đưa đến một cuộc sống bị hạn chế, bởi bạn tránh các thất bại trong tương lai chỉ dựa trên một sự việc, sự kiện đơn lẻ. Đọc trước suy nghĩ Không cần mọi người lên tiếng, bạn đã biết họ đang có cảm giác gì và lý do tại sao họ lại hành động theo cách đó. Đặc biệt, bạn có khả năng tiên đoán mọi người có cảm nhận như thế nào về bạn. Việc đọc trước suy nghĩ phụ thuộc vào một quá trình gọi là “phép chiếu”. Bạn tưởng tượng rằng mọi người cũng cảm nhận và phản ứng với mọi thứ giống như bạn. Vì vậy, bạn không quan sát hay lắng nghe đủ cẩn thận và không nhận ra rằng họ thực sự có khác biệt. Những người đọc trước suy nghĩ sẽ đi đến các kết luận chủ quan, nhưng lại không kiểm tra xem liệu điều đó có đúng với những người khác hay không. Biến mọi thứ thành hiểm họa Bạn kì vọng thảm họa sẽ xảy ra. Bạn chú ý hoặc nghe về một vấn đề và rồi bắt đầu nghĩ “điều gì sẽ xảy ra nếu…” Điều gì sẽ xảy ra nếu bi kịch ập đến? Điều gì sẽ xảy ra nếu chuyện tồi tệ đến với tôi?… Riêng tư hóa Nghĩ rằng những điều mọi người làm hoặc nói đều là một loại phản ứng nào đó đối với bạn. Bạn cũng so sánh bản thân mình với những người khác và cố xác định xem ai thông minh hơn, ai ưa nhìn hơn, Nhầm lẫn về khả năng kiểm soát Nếu bạn cảm thấy mình bị kiểm soát quá nhiều bởi các yếu tố bên ngoài, bạn sẽ nhìn nhận bản thân là bất lực, nạn nhân của số phận. Ngược lại, nếu bạn đặt cho mình quá nhiều sự kiểm soát, bạn có xu hướng trách nhiệm cho nỗi đau và hạnh phúc của mọi người xung quanh. Nhầm lẫn về sự công bằng Bạn cảm thấy bực bội vì cho rằng mình biết thế nào là công bằng, nhưng những người khác lại không đồng ý với bạn, hay không hành xử giống như quan điểm “công bằng” của bạn. Đổ lỗi Bạn cho rằng người khác phải chịu trách nhiệm cho những đau khổ của bạn, hoặc ngược lại, đổ lỗi cho bản thân về mọi vấn đề. Thông thường, đổ lỗi là hành động khiến người khác phải chịu trách nhiệm cho những lựa chọn và quyết định của cá nhân bạn. Trong các hệ thống đổ lỗi, bạn từ chối quyền và trách nhiệm của mình để nhấn mạnh nhu cầu của bản thân, từ chối, hoặc bỏ đi nơi khác để tìm những gì bạn muốn. Quá quy tắc Bạn có cả một danh sách các quy tắc cứng nhắc quy định bạn và những người khác nên hành xử ra sao. Những ai phá vỡ quy tắc này sẽ khiến bạn tức giận, và bạn cảm thấy tội lỗi nếu chính mình vi phạm nguyên tắc đó. Một khuôn mẫu khó mà áp dụng cho tất cả mọi người Tư duy dựa trên cảm xúc Bạn tin rằng những gì bạn cảm nhận là hoàn toàn đúng. Nếu bạn cảm thấy ngớ ngẩn và nhàm chán, vậy nghĩa là bạn thật sự ngớ ngẩn và nhàm chán. Nếu bạn cảm thấy tội lỗi, vậy chắc chắn bạn đã làm điều gì đó sai trái. Vấn đề của “tư duy theo cảm xúc” là xúc cảm của bạn có tương tác và tương quan với quá trình tư duy. Vì vậy, nếu bạn có những niềm tin và suy nghĩ lệch lạc thì xúc cảm của bạn sẽ phản ánh những điều lệch lạc đó. Ảo tưởng thay đổi người khác Bạn mong đợi người khác sẽ thay đổi để phù hợp với bạn, chỉ cần bạn đủ gây áp lực hoặc chiều chuộng họ. Bạn cần phải thay đổi mọi người bởi hy vọng được hạnh phúc của bạn dường như hoàn toàn phụ thuộc vào họ. Nhưng sự thật là, người duy nhất bạn có thể kiểm soát hoặc có hy vọng thay đổi là chính bản thân bạn. Nhận định ẩn bên dưới lối nghĩ này là bạn cho rằng hạnh phúc của bạn phụ thuộc vào hành động của người khác. Nhưng thực tế là hạnh phúc của bạn phụ thuộc vào hàng nghìn quyết định lớn nhỏ mà bạn đưa ra trong cuộc sống. Dán nhãn toàn thể Bạn khái quát một hoặc hai phẩm chất ở bản thân hoặc người khác thành một nhận định tiêu cực cho toàn thể. Dán nhãn toàn thể sẽ bỏ qua tất cả bằng chứng trái chiều, tạo nên một cái nhìn rập khuôn và một chiều về thế giới. Dãn nhãn cho bản thân có thể gây tác động tiêu cực đến sự tự tin của bạn; trong khi dán nhãn lên những người khác có thể dẫn tới nhận định bộp chộp, các vấn đề về mối quan hệ, và thành kiến. “Tôi luôn đúng” Bạn liên tục xem xét để chứng tỏ rằng ý kiến và hành động của bản thân là chính xác. Sai trái là điều không thể chấp nhận được và bạn sẽ làm mọi cách để chứng minh sự đúng đắn của mình. Ảo tưởng về phần thưởng Bạn mong đợi tất cả mọi hi sinh và từ bỏ lợi ích của mình sẽ được đền đáp, như thể có ai đó đang ghi sổ cho bạn. Bạn sẽ cảm thấy cay đắng khi phần thưởng không đến như kì vọng. Vấn đề chính là, mặc dù bạn luôn làm “điều tốt”, nhưng bạn lại không thực sự đặt tâm vào đó, bạn chỉ đang làm tổn hại bản thân cả về thể chất lẫn tinh thần. Hồng Liên biên dịch Xem thêm 18 nguyên tắc sống của Đức Đạt Lai Lạt Ma 17 hiệu ứng tâm lý thú vị tăng thêm lợi thế cho bạn khi giao tiếp Nghệ thuật nói chuyện của người xưa Học làm người đơn giản mới là bậc cao minh Thấy nàng yêu vì danh lợi, Trạng Lường từ chối chẳng tiếc hoa

suy nghĩ lệch lạc